از موی خودت خبر نداری…! | بیماری

    No Comments سلامتی

    :
    از موی خودت خبر نداری…!

    :

    هفته نامه سلامت – دکتر محمد بقایی*: تاریخ نشون میده مصریان باستان، یونانیان، عبرانیان، ایرانیان، چینیا و هندوها با به کار بردن مواد گیاهی و فلزی پوست درخت غان، زعفران، حنا، بابونه و زردچوبه، سنگ آلوم، آهک یا خاکستر چوب، موهای سفیدشان رو رنگ می کردن. این روشای سنتی تا قرن ۱۹ پیش رفت و در سال ۱۸۱۸ بود که پراکسیدهیدروژن کشف شد و به دنبال اون شکلای جور واجور رنگای آمونیاکی کم کم تولید و به بازار عرضه شدن. اوایل قرن ۲۰ آرایشگری به نام گاستون بود و تونست طیفی از ۱۸ رنگ مو رو تولید کنه و اینطوری صنعت تولید رنگ مو گسترش یافت و مصرف اون همه گیر شد. در این مطلب با چگونگی اثر رنگ مو و نکته های مهمی درباره مو آشنا میشین.

    فولیکول مو
    فولیکول یا واحد زایای مو نقطه ایه که از اونجا رشد مو شروع می شه. در این بخش فعالیت و تقسیم سلولی اتفاق می افته و بیشتر مورد بحث پزشکان متخصص پوسته. فولیکول، ساختماین اصلاح شده از اپیدرمه که در بافت چربی قرار داره و دور و برش مویرگای خونی قرار دارن و مواد مغذی و عوامل رشد از این روش به فولیکول می رسن.
    منطقه سنتز بیولوژیک
    پایین ترین منطقه ساختمانی فولیکول به نام منطقه سنتز بیولوژیک شناخته می شه و در این محله که تقسیم سلولی میتوز یا استوایی شکل میگیره. هم اینکه در همین منطقه س که تار طویل مو تشکیل و به سمت بالا هدایت می شه. در این ناحیه سلولا با ذره خواری (فاگوسیتوز) رنگدانها رو از سلولای ملانوسیت (سلولای تولیدکننده رنگدونه) بر می دارن و وارد چرخه زندگی تار مو می کنن.
    منطقه کراتینیزاسیون
    در این ناحیه اسیدهای آمینه گوگرددار سیستئین به هم وصل می شن و پیوندهای بسیار محکم دی سولفیدی تشکیل می شه. مو در این ناحیه زندگی می کنه و رطوبت خود رو از دست میده و ماده کراتین روی اون می شینه و در منطقه بعدی از پوست خارج می شه.
    منطقه آخر
    در این منطقه آخرسر مو از سطح پوست بیرون میاد و پایه و منشاء موی دائمیه.

    کارکرد سفید شدن مو
    ساعت ملانوژنیک وقتی مشخصه که با فرا رسیدن اون جذب رنگدانها و ساخت ملانین در ساختار مو محدود می شه. در ساعت ملانوژنیک ژنای به خصوصی فعال و عوامل بیوشیمیایی مشخصی درگیر می شن و به سلول دستور میدن روند بیگانه خواری رنگدانها رو ضعیف و رنگدونه کمتری جذب کنه؛ در نتیجه مو کم کم خاکستری می شه. در مرحله بعد این جذب رنگدونه قطع می شه و در آخر مواد بی رنگ کننده ترشح می شن و اینطوری مو سفید می شه.
    ماده ای واسه برگردوندن رنگ موی سفید به معمولی نداریم. بهتره بدونیم هیچ نوع ماده آرایشی، بهداشتی، درمانی یا گیاهی ای نمی تونه وارد قطب سنتز بیولوژیک مو شه چون چیدمان سلولا، چربیا و پروتئینای بین سلولی طوریه که امکان حرکت مواد رو فقط از پایین به سمت خارج جفت و جور می کنه و هیچ ماده ای توانایی نفوذ به این ناحیه رو نداره و تا الان هیچ ماده ای کشف و ساخته نشده که بتونه کارکرد بیوشیمیایی و بیولوژیک ژنتیکی سفیدی مو رو دچار مشکل کنه، پس فریب تبلیغات رو نخورین.
    تار مو یا شفت
    همه رطوبت تار مو در مرکز و پشت لایه سخت خارجی محافظ اون قرار گرفته و اگه این لایه محافظ سخت بتونه به وظیفه خود خوب بکنه، مو در وضعیت خوبی هستش و اگه این لایه محافظ دچار مشکل شه، مرکز مو هم ممکنه دچار مشکل یا شکنندگی شه. تار مو که از کف سر بیرون زده مورد بحث علم شیمی کازمتیکه. این بافت کراتینه و مرده س و ۴ لایه داره که در ادامه مورد بحث قرار میگیره.
    مدولا
    سلولای مدولا آزادانه و رها کنار هم قرار گرفتن که هنگام تشکیل چروکیده می شن و در سرتاسر محور فیبرها، فضاهای بی نظم خالی از هوایی رو بر جای می ذارن. این بخش سهم ناچیزی در خصوصیات فیزیکی و شیمیایی مو اجرا می کنه. در بعضی از حیوانات مدولا نقش تنظیم گرما رو هم بر عده داره. مدولا می تونه بعضی وقتا شامل کراتینای اسفنجی شکل هم باشه و به عنوان ذخیره رنگدانهای (پیگمنتای) مو هم بکنه. اندازه چربی موجود در مدولا به مراتب بیشتر از نقاط دیگه موه.

    کورتکس
    بخش مرکزی مو کورتکس نامیده می شه که سازنده قسمت بزرگی از تار موه. کورتکس خواص کیفی خاص مو مثل الاستیسیته و موج دار بودن رو بوجود میاره. کورتکس به وسیله رشته هایی از کراتین که به صورت افقی و در طول تار مو قرار دارن، پر می شه. این فیبر از کراتینایی با مقادیر سولفور کمتری ساخته شده و داخل فیبرهای بزرگ تر قرار داره.
    ماتریکس
    مجموعه این فیبرها به وسیله توده ای از کراتینای غنی از سولفور به نام ماتریکس نگهداری می شن (مقدار کراتین ماتریکس از کورتکس بیشتره). ترکیب فیبر ماتریکس شدیدا محکم و در برابر عوامل مضر شدیدا مقاومه. ماتریکس در تماس با آب تقریبا متورم می شه. رنگدانهای ملانین محافظ در برابر نور خورشید و رنگ دهنده به مو هم در ماتریکس وجود دارن. کورتکس هم اینکه شامل گرانولای ملانینه.
    کوتیکول
    لایه کوتیکول بی رنگه و سلولای تختی داره که مثل پوشش سطح شیروانی با زاویه ۴۵ درجه روی هم قرار می گیرن. در این لایه سیستئین زیادی هست که باعث خاصیت حفاظتی اون می شه و اگه آسیب ببینه، مو حالت و خواص مقاومتی خود رو از دست میده، می شکنه و صدمه های جدی می بینه. کوتیکولای موی آدم معمولا شامل رنگدانهای ملانین نیستن.
    کوتیکول تنظیم کننده آب موجود در تار موه که باعث حفظ خواص فیزیکی اون می شه. کوتیکول ممکنه به واسطه تماس با هوا، برس زدن یا شونِه کردن هم آسیب ببینه. رفتار مالشی مو وابسته به کوتیکوله. نرمی و لطافت در مواقع شونِه کردن یا آراستن هم به این بخش از مو برمیگرده. قسمت بزرگ درخشندگی مو که ظاهر اونو سالم، قشنگتر و دلپذیر می کنه از کوتیکول اصل گرفته.
    سلولایی با کوتیکول سالم صاف و براق هستن و توانایی درخشش نور رو از سطحشان دارن. این سلولا به مو ظاهری قشنگتر می بخشن. درواقع، درخشندگی و براقیت مو که نشانی از سلامت و زیبایی اون هستش مجموعه ای پیچیده از عوامل جور واجور فیزیکی، فیزیولوژیکی و روانیه.

    سلولای کمپلکس غشایی
    سلولای این لایه که کورتکس و کوتیکول رو به هم وصل می کنن، شامل شکلای جور واجور پروتئین هاست. این بخش مسئول رطوبت مو و شفافیت اون هستش. سلولای کمپلکس غشایی و لایه داخلی کوتیکول معمولا تحت نام مکانای غیرکراتینیزه شده تلقی می شن و دارای اندازه کمتری اسیدهای آمینه شامل گوگرد هستن و در عبور و نفوذ مولکولا به داخل فیبر مو نقش مهمی اجرا می کنن.
    این همه فرد، این همه رنگ
    کلا ۲ نوع رنگدونه داریم؛ ائوملانین که رنگدونه تیره س و فائوملانین که رنگدونه روشن مو رو تشکیل داده. نسبت این ۲ نوع رنگدونه در افراد جور واجور فرق داره طوری که هر چی ائوملانین بیشتر باشه، موی فرد تیره تر می شه و هر چی فائوملانین بیشتر باشه، مو به سمت روشن بودن گرایش داره. اینطوری طیف وسیع رنگ مو رو در افراد جور واجور میبینیم.
    موهاتون رو پوش ندین
    پوش دادن یا شونِه زدن دسته نازک مو به سمت ریشه چیدمان ۴۵ درجه سلولای کوتیکول رو به هم می زنه و راه واسه نفوذ شکلای جور واجور آلاینده موجود در هوا باز می شه. آلاینده هایی مثل مواد شیمیایی سوختی، املاح، گرد و خاک، گرده ها، کلر و دیگه آلودگیا.
    موها رو از اشعه فرابنفش حفظ کنین
    نور آفتاب و لامپای کم مصرف مقدار زیادی اشعه فرابنفش دارن که با اینکه مثل مواد دکلره و گرما تخریب آنی ایجاد نمی کنن اما در درازمدت همون تاثیر سوء رو بر مو می ذارن، پس خارج از منزل موهاتون رو بپوشونین و در ساختمون فاصله خود رو از لامپ کم مصرف حفظ کنین.
    *داروساز و رییس انجمن کارشناسان شیمی کازمتیک کشورای خاور میانه

    منبع : برترینا

    .

    منبع :

    پاسخی بگذارید

    نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *